Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiềm ẩn nhiều biến động, việc cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump có khả năng quay lại Nhà Trắng đang khiến nhiều địa phương xuất khẩu của Việt Nam phải tính toán lại chiến lược phát triển. Nha Trang – một trong những trung tâm kinh tế, du lịch và logistics quan trọng của miền Trung – cũng không nằm ngoài xu hướng này khi chính quyền và doanh nghiệp địa phương đã bắt đầu chuẩn bị các phương án dự phòng nếu Mỹ áp dụng các chính sách thuế quan mới.
Bài viết phân tích lý do vì sao Nha Trang cần chủ động ứng phó, các kịch bản có thể xảy ra và những giải pháp đang được triển khai nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo đảm tăng trưởng bền vững.
Bối cảnh chính sách thương mại Mỹ dưới thời Donald Trump
Trong nhiệm kỳ trước, ông Donald Trump theo đuổi đường lối thương mại mang tính bảo hộ cao, với nhiều biện pháp áp thuế nhằm bảo vệ sản xuất nội địa Mỹ. Các ngành như dệt may, thủy sản, đồ gỗ, linh kiện điện tử từng chịu ảnh hưởng không nhỏ.
Nếu chính sách này được tái áp dụng, chuỗi cung ứng toàn cầu – trong đó có Việt Nam – có thể tiếp tục đối mặt với sức ép chi phí, thủ tục và rào cản kỹ thuật gia tăng. Đối với các địa phương có hoạt động xuất khẩu gắn với thị trường Mỹ, việc chuẩn bị sớm là yếu tố sống còn.
Vì sao Nha Trang chịu tác động gián tiếp từ chính sách thuế Mỹ?
Nha Trang không chỉ nổi tiếng về du lịch mà còn là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực như:
-
Chế biến thủy sản xuất khẩu
-
Sản xuất hàng tiêu dùng, đồ gỗ
-
Logistics, cảng biển và dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu
Mỹ hiện là một trong những thị trường tiêu thụ lớn của nhiều doanh nghiệp có nhà máy hoặc chuỗi cung ứng liên quan đến khu vực Nam Trung Bộ. Khi thuế nhập khẩu tăng, đơn hàng có thể sụt giảm, chi phí logistics đội lên, từ đó ảnh hưởng đến việc làm và nguồn thu địa phương.
Các kịch bản dự phòng mà Nha Trang đang tính đến
Kịch bản 1: Thuế tăng nhẹ, thị trường Mỹ vẫn duy trì nhập khẩu
Trong trường hợp Mỹ chỉ điều chỉnh thuế ở mức vừa phải, các doanh nghiệp tại Nha Trang sẽ tập trung:
-
Cải thiện hiệu suất sản xuất
-
Giảm chi phí vận hành
-
Đàm phán lại hợp đồng dài hạn
Mục tiêu là duy trì sự hiện diện tại thị trường Mỹ mà không làm giảm mạnh biên lợi nhuận.
Kịch bản 2: Thuế tăng cao, đơn hàng từ Mỹ sụt giảm
Đây là kịch bản rủi ro hơn, buộc doanh nghiệp phải:
-
Chuyển hướng sang các thị trường khác như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông
-
Đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới
-
Tăng tỷ trọng tiêu thụ nội địa
Chính quyền địa phương đóng vai trò hỗ trợ xúc tiến thương mại và kết nối đối tác mới.
Kịch bản 3: Thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu
Nếu các tập đoàn đa quốc gia tái cấu trúc chuỗi cung ứng để né thuế, Nha Trang có thể tận dụng cơ hội:
-
Thu hút đầu tư mới vào khu công nghiệp
-
Phát triển dịch vụ logistics, kho vận
-
Nâng cấp hạ tầng cảng biển và giao thông
Vai trò của chính quyền địa phương trong chiến lược ứng phó
Chính quyền Nha Trang và tỉnh Khánh Hòa được xác định là “bệ đỡ” cho doanh nghiệp trong giai đoạn bất định. Một số định hướng trọng tâm gồm:
-
Cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí thời gian cho doanh nghiệp
-
Hỗ trợ thông tin thị trường và cảnh báo sớm về thay đổi chính sách quốc tế
-
Khuyến khích chuyển đổi số trong quản trị, sản xuất và xuất khẩu
Những biện pháp này giúp doanh nghiệp nâng cao sức chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.
Doanh nghiệp Nha Trang cần làm gì để giảm rủi ro?
Để thích nghi tốt hơn với môi trường thương mại biến động, doanh nghiệp tại Nha Trang được khuyến nghị:
-
Không phụ thuộc vào một thị trường xuất khẩu duy nhất
-
Đầu tư công nghệ để nâng cao chất lượng và truy xuất nguồn gốc
-
Xây dựng thương hiệu riêng thay vì chỉ gia công
-
Chủ động theo dõi chính sách thương mại quốc tế
Khả năng linh hoạt sẽ quyết định doanh nghiệp nào trụ vững và doanh nghiệp nào bị đào thải.
Tác động dài hạn đến kinh tế – xã hội Nha Trang
Nếu chuẩn bị tốt, các biến động từ chính sách thuế của Mỹ không chỉ là thách thức mà còn có thể trở thành cơ hội. Việc tái cấu trúc kinh tế theo hướng đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng sẽ giúp Nha Trang:
-
Giảm phụ thuộc vào xuất khẩu thô
-
Tạo việc làm chất lượng cao hơn
-
Phát triển bền vững song song giữa công nghiệp – dịch vụ – du lịch
Kết luận
Việc Nha Trang chủ động xây dựng các kịch bản dự phòng trước khả năng Mỹ áp thuế mới cho thấy tư duy quản trị rủi ro ngày càng rõ nét ở cấp địa phương. Trong bối cảnh thế giới khó đoán định, sự chuẩn bị sớm, linh hoạt và đồng bộ giữa chính quyền và doanh nghiệp chính là chìa khóa giúp kinh tế Nha Trang duy trì đà tăng trưởng ổn định.
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
1. Vì sao chính sách thuế của Mỹ lại ảnh hưởng đến Nha Trang?
Do nhiều doanh nghiệp tại Nha Trang có hoạt động xuất khẩu hoặc tham gia chuỗi cung ứng liên quan đến thị trường Mỹ.
2. Nha Trang có phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ không?
Mỹ là một thị trường quan trọng nhưng không phải duy nhất. Tuy nhiên, sự thay đổi chính sách từ Mỹ vẫn tạo ra tác động lan tỏa.
3. Doanh nghiệp nhỏ tại Nha Trang có bị ảnh hưởng không?
Có. Doanh nghiệp nhỏ thường chịu áp lực lớn hơn về chi phí và dòng tiền khi thị trường biến động.
4. Chính quyền địa phương hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách nào?
Thông qua cải cách thủ tục, hỗ trợ xúc tiến thương mại và cung cấp thông tin chính sách kịp thời.
5. Doanh nghiệp nên làm gì nếu đơn hàng từ Mỹ giảm?
Cần đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và tìm kênh phân phối mới.
6. Biến động thương mại toàn cầu có thể mang lại cơ hội gì cho Nha Trang?
Nếu tận dụng tốt, Nha Trang có thể thu hút đầu tư, nâng cấp chuỗi giá trị và phát triển kinh tế bền vững hơn.
